หอฝิ่น อุทยานสามเหลี่ยมทองคำ เริ่มทำการก่อสร้างเมื่อปี พ.ศ. 2542-2545 เปิดให้เข้าชมครั้งแรกเมื่อวันที่ 1 ตุลาคม 2546 และทำพิธีเปิดอย่างเป็นทางการเมื่อวันพุธที่ 6 กรกฎาคม 2548ปี พ.ศ. 2531 สมเด็จพระศรีนครินทราบรมราชชนนี ได้ทรงเริ่มโครงการพัฒนาดอยตุงขึ้นในจุดเหนือสุดของประเทศไทยโครงการนี้มี จุดหมายที่จะคืนผืนป่าและฟื้นฟูคุณภาพชีวิตความเป็นอยู่ของผู้คนที่อาศัย อยู่ในพื้นที่เทือกเขานางนอนในเขตพื้นที่ ประเทศไทย และหยุดการปลูกและการเสพฝิ่นในดินแดนแห่งนี้ ในอีกไม่กี่ปีต่อมา สมเด็จพระศรีนครินทราบรมราชชนนีได้ ทรงริเริ่มโครงการที่จะช่วยให้การศึกษาแก่ประชาชนในเรื่องของการศึกษา ประวัติของฝิ่นในดินแดนสามเหลี่ยมทองคำและทั่วโลก ทั้งนี้เพื่อเป็นการปลูกจิตสำนึกให้ประชาชนร่วมกันต่อสู้ยาเสพติด ให้คนส่วนใหญ่เข้าใจว่า ยาเสพติดประเภทต่าง ๆ ไม่เฉพาะก่อให้เกิดปัญหากับประชากรที่อาศัยอยู่ในพื้นที่เท่านั้น แต่ยังสร้างปัญหาให้กับประชากร และสังคมโลกโดยรวมอีกด้วย การริเริ่มโครงการในพระราชดำริในครั้งนั้น ส่งผลสืบเนื่องให้เกิด หอฝิ่น อุทยานสามเหลี่ยมทองคำขึ้น
หอฝิ่น อุทยานสามเหลี่ยมทองคำ ตั้งอยู่บนพื้นที่ประมาณ 250 ไร่ ห่างจากอำเภอเชียงแสนประมาณ 10 กิโลเมตร หอฝิ่นฯซึ่งล้อมรอบด้วยสวนอันสวยงามของอุทยานสามเหลี่ยมทองคำ จะเป็นศูนย์นิทรรศการแสดงประวัติความเป็นมาของฝิ่นเมื่อสมัยที่มีการใช้กัน อย่างถูกกฎหมายและผลกระทบของการเสพติดฝิ่น อีกทั้งยังทำหน้าที่เป็นศูนย์ข้อมูลเพื่อการค้นคว้าวิจัยและการศึกษาต่อ เนื่องในหัวข้อฝิ่น สารสกัดจากฝิ่นในรูปแบบต่าง ๆ และยาเสพติดในชนิดอื่น ๆ
นิทรรศการภายในของหอฝิ่น มีมากมายทีเดียว อาทิ อุโมงค์มุข นิทรรศการจะเริ่มตั้งแต่อุโมงค์ที่มืดสนิท ดูลึกลับที่มีความยาว 137 เมตร ซึ่งเจาะทะลุภูเขาทางด้านตึกรับรองไปถึงตัวอาคารใหญ่อีกฟากหนึ่งที่กว้าง สว่าง ลมโปร่ง และเป็นทุ่งฝิ่นจำลองไปจนถึงห้องโถง ผู้คนจะได้เห็นทุ่งฝิ่นจำลองและศึกษาเรื่องราวและความรู้เบื้องต้นเกี่ยวกับ พันธุ์ต่าง ๆ ของดอกป๊อปปี้ทั้งที่เป็นพันธุ์ สวยงามและเป็นพันธุ์ที่ใช้กรีดเอายางมาผลิตเป็นยา การเจริญเติบโตในระยะต่าง ๆ ของ ดอกป๊อปปี้ รวมทั้งการเปาะแห้งของดอกป๊อปปี้ที่ใช้ประโยชน์ในการตกแต่งในรูปแบบ ดอกไม้แห้งเพื่อการประดับ
ห้องโสตทัศนศึกษาในห้องนี้มีการจัดฉายภาพยนตร์ที่เล่าถึงที่มาจุดประสงค์และ เรื่องราวที่บรรจุในการจัดหอฝิ่น อุทยานสามเหลี่ยมทองคำ จุดที่น่าสนใจเป็นยิ่งนักสำหรับคนไทยเราในปัจจุบันคือ มีดสองคม โดยการจัดทำให้ผนังสองด้านของทางเดินที่เชื่อมต่อกันถูกออกแบบให้สะท้อนถึง ด้านดีและด้านร้ายที่ได้จากการใช้ “ฝิ่น” ในด้านที่ดี จะเป็นด้านที่สว่างเห็นภาพของการใช้ยาที่ได้จากการสกัดจากฝิ่น เพื่อประโยชน์จากการรักษาและบรรเทาอาการเจ็บปวด ผลผลิตที่ได้จากดอกป๊อปปี้ เช่น สินค้า เค้ก ขนมปัง ดอกไม้ประดับ ในด้านร้าย เป็นด้านที่มืดจะเห็นอาการที่ทุกข์ทรมานจากการเสพติดภาพการใช้เข็มฉีดยา และภาพการเสื่อมโทรมทางกายภาพของผู้ติดยา
ที่สำคัญผู้ชมจะได้รู้ถึงพัฒนาการทางวิทยาศาสตร์ของตะวันตกที่นำไปสู่การแยก ตัวของมอร์ฟีน พัฒนาการของเฮโรอีน และการฉีดเฮโรอีนเข้าใต้ผิวหนัง ชาวตะวันตกส่วนมากจะติดยาแก้ปวดประเภทนี้และยาอื่น ๆ รวมถึงฝิ่นและยาเสพติดอื่น ๆ
เป้าหมายของหอฝิ่น อุทยานสามเหลี่ยมทองคำ คือการลดความต้องการสารเสพติด หมายถึง เป็นสถานศึกษา ซึ่งทางมูลนิธิแม่ฟ้าหลวงมีความประสงค์ที่จะให้ผู้คนจากทั่วโลกโดยเฉพาะ กลุ่มเยาวชน ให้ได้เข้าใจและมีความเห็นพ้องต้องกันที่จะช่วยกันแก้ไขปัญหายาเสพติดให้หมด ไป ขณะที่ปัญหาเกิดจากผู้ผลิตที่เราพบได้ง่ายในบริเวณประเทศที่กำลังพัฒนา ซึ่งต้องช่วยกันหยุดความต้องการของผู้ใช้และผู้ที่ได้รับผลประโยชน์จากพืช ชนิดนี้ให้หมดสิ้นไป
นักเรียนทุกระดับชั้นที่ประสงค์จะเข้าชมหอฝิ่น เดินทางเป็นหมู่คณะทำหนังสือแจ้งมูลนิธิล่วงหน้าสามารถเข้าชมได้ฟรี ไม่ต้องเสียค่าใช้จ่ายใด ๆ ทั้งสิ้น
แหล่งข่าว: dailynews.co.th